خوزنامه| این روزها بحث داغ، تحلیل شیوه رأی دهی و چرایی رأی‌دهی مردم به کاندیداهاست. فضای علمی و آکادمیک هم دهه ‌هاست درباره انتخابات و رفتار رأی‌دهی و نوع برخورد مردم با همه‌پرسی به تحقیق پرداخته و کتاب‌های اگرچه نه‌چندان زیاد، اما مفیدی در این باره منتشر شده است.

سه پژوهشگر اجتماعی تحقیقی با عنوان «نقش گروههای مرجع در پیروزی دکتر مسعود پزشکیان در چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری از نگاه اساتید دانشگاههای یزد» انجام داده‌اند.

بنا بر روایت جماران، تحقیق مشترک امیر ترقی نژاد (مدرس رشته امور فرهنگی و رسانه) با همکاری و راهنمایی راحله السادات میرحسینی (دانشجوی مقطع دکتری علوم ارتباطات اجتماعی دانشگاه آزاد اصفهان، واحد خوراسگان) و آرزو زینلی (دانشجوی مقطع دکتری جامعه شناسی سیاسی، دانشگاه واحد علوم تحقیقات تهران) بر اساس نتیجه و هدف از نوع تحقیقات کاربردی و نیز از نظر روش، جزو تحقیقات توصیفی و از حیث گردآوری داده ها از شاخه پیمایشی است. با توجه به حجم نمونه، ۳۱ عدد پرسشنامه تهیه و جهت جمع‌آوری اطلاعات در اختیار اساتید دانشگاههای یزد قرار گرفت و با تجزیه و تحلیل های انجام شده بر اساس داده های گردآوری شده با استفاده از تکنیک های آماری نتایج آن حاصل شده است.

نتایج این تحقیق نشان می دهد: اساتید دانشگاه معتقدند، جلیلی با ۷۱درصد و زاکانی با ۲۶ درصد بیشترین نقش را به عنوان رقیب برای پیروزی مسعود پزشکیان داشته اند. اما پورمحمدی در این مقوله هیچ سهم و نقشی نداشته است. البته نتایج این بخش از تحقیق نشان می دهد: ۳۹ در صد که بالاترین سهم بوده است نقش «متوسط» را برای مناظرات ارزیابی کرده اند.

بخش دیگر تحقیق نشان می دهد که ۵۲ درصد معتقدند: شبکه اجتماعی اینستاگرام در پیروزی مسعود پزشکیان نقش اساسی داشته است. اما نکته جالب تر از آن، نقش پررنگ شبکه های اجتماعی داخلی بوده که سهم آن ۳۹ درصد است. یوتیوب پایین ترین سهم را در این میان به خود اختصاص داده و نقش تلگرام و توئیتر در مقایسه با اینستاگرام و شبکه های اجتماعی داخلی کم می باشد.

در بخشی از این تحقیق یادآوری شده است که گروه‌های مرجع در هر جامعه‌ ای نقش مهمی را بر عهده دارند و به دلیل منزلت و جایگاهی که دارند و مقبولیت میان افکار عمومی در تغییرات سیاسی – اجتماعی جامعه تأثیرگذارند، خود آنان الگو و سرمشق برای مخاطبان جامعه هدف محسوب می‌شوند و در افزایش اعتماد عمومی و مشارکت اجتماعی و سیاسی از جمله انتخابات تأثیر قابل ملاحظه‌ای دارند و بالاخره آنکه گروه های مرجع بر سبک زندگی و حتی رفتارهای روزمره کنش گران تاثیر می گذارند. در چند دهه اخیر عوامل مختلفی همچون؛ رشد سریع جمعیت، مهاجرت‌های گسترده و توسعه شهرنشینی، توسعه ارتباطات اجتماعی، تنوع و تکثر رسانه‌ها و تحولات فرهنگی – اجتماعی جوامع و دگرگونی دیدگاه‌ها و ارزش‌ها، تأثیرات جدی در جا به جایی گروه‌های مرجع داشته است.

نتایج این تحقیق می گوید: ۳۶ درصد، نقش گروههای مرجع در پیروزی انتخاباتی پزشکیان را متوسط ارزیابی کرده اند و تنها ۱۶ درصد این موضوع را خیلی زیاد دانسته اند. اما از نتایج جالب دیگر این تحقیق، ۶۸ درصد پاسخ دهندگان معتقدند که نقش سلبریتی ها در پیروزی مسعود پزشکیان کم بوده است و تنها ۶ درصد آن را مهم و خیلی زیاد عنوان کرده اند.