خوزنامه| شرق گفت‌وگویی با محمدعلی ابطحی رئیس دفتر سیدمحمدخاتمی در دوره ریاست‌جمهوری داشته است.
در این گفت‌وگو آمده است:

‌در دوره آقای خاتمی مردم برای رئیس‌جمهور نامه می‌نوشتند؟

ببینید؛ این نامه‌نگاری‌ها از حتی از زمان شاه نیز وجود داشته است. در بخش ریاست‌جمهوری قسمتی وجود داشت به‌عنوان «پیگیری مطالبات مردمی»، وقتی رئیس‌جمهور سفر می‌رفتند، یک یا دو ماشین به دنبال این هیئت حرکت می‌کرد و نامه‌ها را جمع‌آوری می‌کردند. اما در دوران احمدی‌نژاد به این صورت شد که برای نامه‌ها به مردم پول می‌دادند، به این صورت که در جواب هر نامه مبلغی را برای صاحب آن می‌فرستاند که دوره‌ای استثنائی هم محسوب می‌شود. به‌هرحال هم‌اکنون مردم در موقعیت اقتصادی خوبی نیستند و به پول نیاز دارند و طبیعی است که درخواست‌های مالی بیشتر شود.

‌اصولا شخص رئیس‌جمهور از محتوای نامه‌ها چگونه باخبر می‌شود؟

معمولا بعد از هر سفر از جمع‌بندی نامه‌ها، یک گزارش به رئیس‌جمهور داده می‌شد. نهاد ریاست‌جمهوری هم نمی‌توانست به‌صورت مستقیم پول به افراد بدهد، برای همین عمدتا این نامه‌ها را به کمیته امداد ارجاع می‌داد. آنها هم نامه‌ها را بررسی و رسیدگی می‌کردند.

‌در زمان دولت آقای خاتمی مردم در نامه‌های خود بیشتر چه چیزی را مطالبه می‌کردند؟

مردم در این نامه‌ها که به‌دنبال امکانات و دغدغه‌های مثلا سیاسی نیستند، در آن زمان هم معمولا امکانات مالی مانند وسایل منزل می‌خواستند. در گوشه و کنار این نامه‌نگاری‌ها معمولا گروه‌هایی هم هستند که از مردم پول مطالبه می‌کنند تا برای آنها نامه بنویسند.

‌یادم هست در دولت اول آقای خاتمی که فیلم آن را هم تلویزیون پخش کرد، ایشان در دفترشان نشسته بودند و به‌صورت تلفنی با برخی از مردم صحبت می‌کردند و آنها هم دغدغه خود را می‌گفتند…

آن را ما تدارک دیدیم که هر دو هفته یک بار، آنهایی که در نامه‌های خود تقاضای ملاقات کرده بودند با آقای خاتمی صحبت کنند. ایشان نیز مانند زمانی که با وزرا ملاقات داشتند دو ساعت از زمان خود را برای این کار در نظر می‌گرفت. مردم هم بدون واسطه با رئیس‌جمهور دیدار و صحبت می‌کردند و درخواست‌های خود را می‌گفتند. یک‌بار هم طراحی کردیم که آقای خاتمی به‌صورت تلفنی با مخاطبان صحبت کنند. آن ملاقات تلفنی هم تنها باری بود که طراحی کردیم و آقای خاتمی با مخاطب صحبت کرد، مردم هم با ایشان سلام و احوال‌پرسی می‌کردند و درخواست‌های خود را می‌گفتند، هم‌زمان هم گروهی پای دستگاه‌ها نشسته بودند و درخواست‌ها را یادداشت می‌کردند.

‌این روند در تمام هشت سال ریاست‌جمهوری ایشان ادامه پیدا کرد؟

بله، هر دو هفته یک بار ادامه پیدا کرد. در همان اوایل هم که این ملاقات‌ها را رسانه‌ای کردیم، آقای خاتمی خیلی ناراحت شد.

‌بعد از دوران ریاست‌جمهوری ایشان این روال ادامه پیدا نکرد؟ چون آقای احمدی‌نژاد همچنان در جلوی خانه خود به درخواست‌های مردمی پاسخ می‌دهد.

نه.

‌فکر می‌کنید آقای رئیسی در‌حال ادامه روند پوپولیستی آقای احمدی‌نژاد است؟

نه این مسئله طبیعی است و به آقای رئیسی ظلم نکنیم. به‌هرحال هر آدم مهمی که به جایی می‌رود برخی برای تقاضاهای خود به‌سوی او می‌روند؛ مثلا قبل از کرونا، وقتی در مراسم ختم و این‌گونه مراسم‌ها که مسئولان هم بودند شرکت می‌کردیم، یک عده بیرون ایستاده بودند تا با آنها دیدار و گفت‌وگو کنند و درخواست‌های خود را بیان کنند. برخی بودند که نامه‌هایی را آماده داشتند و حتی نمی‌دانستند آن فرد مسئول چه کسی است و از دیگران نام او را می‌پرسیدند تا بالای نامه بنویسند.

‌ماجرا از اینجا نگران‌کننده می‌شود که یک‌سوم این افراد درخواست پول دارند.

ببینید؛ من حتی در کشور ثروتمندی مثل امارات هم دیدم که مردم از مسئولان آنجا درخواست پول داشتند و معمولا فردی به‌دنبال آن مسئول بود که به مردم پول می‌داد. به‌هرحال درخواست پول از یک مقام قدرتمند مثل شاهان و صاحبان نفوذ یک اتفاق معمول محسوب می‌شود.