مهرنوش دژم- نویسنده و روزنامه نگار: آب که چند سالی بود با کشتزارها و نیزارها و دشت و دمن و زمین و زمان مان قهر کرده بود، سال ۹۸ را با تاخت و تاز از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب ایران آغاز کرد و در خوزستان دامن گیر شد. این روزها مردم مناطق مختلف این استان یا آواره ی سیلاب شده اند و یا در آماده باش برای مقابله و فرار از سیلاب و آبگرفتگی ناشی از فاضلاب شهری، به سر می برند. جوانان خوزستان جلوی شبیخون سیل سینه سپر می کنند و چون قهرمانان میدان نبرد ایستاده و سربلند، رجر می خوانند و پای می کوبند. خوزستان با آلامی از جنگ و آوارگی و ریزگرد و خشکسالی، اکنون در خط مقدم نبردی قرار گرفته که پیش از این با کمی احساس مسوولیت مسوولان کشوری و استانی، می شد جلوی آن را گرفت.

 وقتی رییس سازمان بازرسی کل کشور دلیل بیشترین خسارات ناشی از سیل را  خطای انسانی معرفی می کند و می گوید: «از بین بردن مسیل ها، آبخیزدارها، آبخوان ها و پوشش گیاهی عامل اصلی این بحران است»، چه کسی را باید مقصر خواند؟ خوب است که دخیل بودن و کم کاری برخی مسوولان را پذیرفته-اید و قصد بازرسی و تحقیق دقیق را دارید اما  آیا با گفتن «خطای انسانی» باید از بار مسوولیت عاملان این خسارت ها کاست؟ آیا این ها خطای انسانی است یا شانه خالی کردن از زیر بار مسوولیت؟ آیا این اتفاقات را باید به همین سادگی خطای انسانی دانست یا رانت خواری و دلالی برخی مدیران استانی و تجاوز به حریم رودخانه ها  و جناح بندی های قدرت که عده ای را بهره مند کرده و نان در خون کشاورز و روستایی و شهر نشین این استان زده اند را باید پذیرفت و آن ها را محاکمه کرد؟ اگر معتقدید که خطا بوده، پس خطاهایی به این وضوح که سال هاست کارشناسان و دلسوزان حوزه ی آب و محیط زیست، اخطار آن را داده اند و برای عوام هم قابل فهم بوده، چگونه قابل توجیه است؟ شاید معترف به این هستید که مدیران این استان، نه بر اساس صلاحیت و دانش که با اساس و منطقی دیگر بر صندلی تکیه زده اند؟

 جالب است که «ناصر سراج» در جریان بازدید از سد لتیان  با تاکید بر عدم لایروبی مسیل ها به عنوان بخش اعظم خرابی ها، می گوید: «باید مشخص شود که مسوول لایروبی چه دستگاهی است و چرا وظیفه ی خود را انجام نداده است؟» سوال اینجاست که چطور مسوول لایروبی برای سازمان بازرسی کل کشور، هنوز مشخص نیست و تازه باید آستین ها را بالا بزند و دنبال مسوول مربوطه بگردد؟ آیا مدیریت و بازرسی برای کنترل اوضاع کشور نیست؟ زمانی که ویرانی به بار آمد و آب از سر گذشت، تازه باید دنبال دستگاه مسوول بگردید؟

در همان جلسه سراج می گوید که این بارندگی ها قابل پیش بینی نبود. آیا نقشه های پیش یابی بلند مدت اقلیمی و هشدارهای هواشناسی جهانی را دیده اید؟ وقتی منبعی که مورد استناد هواشناسی داخلی ست اعلام سال نرمال بارش می کند، نباید تدابیر تخلیه ی سدها و لایروبی های لازم،  انجام می شد و نباید بر آن نظارت صورت می گرفت؟ باید از مسوولان پرسید نقشه های کوتاه مدت اقلیمی را که پیش بینی بارش های فراتر از نرمال را داشت چرا جدی نگرفتید؟ چقدر در طول این سال ها فریاد زدیم و از لزوم لایروبی ها گفتیم؟ چقدر برای وضعیت سد گتوند با کارشناسان صحبت کردیم و نوشتیم؟ برای ریزگردها که فریادمان به آسمان بود چه کردید که حالا با خطای انسانی خواندن فاجعه ی مدیریت های کلان این استان جلسه را ختم به خیر می کنید؟

آقایان مسوول در طول دوره های متعدد! رییس مجلسی که نمایندگان بی قید استان مان را یدک می کشد، در نشست مدیریت بحران قول آغاز پرداخت خسارات را داده و گفته است: «یکی از نگرانی های مردم سیل زده عدم پرداخت خسارات به آن هاست»، با اعتماد مردم در طول این سال ها چه کردید که جانشان را کف دستشان گذاشته اند و خانه ها و مزارع شان را ترک نمی کنند و زندگی را از کف رفته می دانند؟

این مردم تاکنون در تاریخ این سرزمین ایستادگی کرده اند، از پس هر حادثه دست در دست هم سربلند بیرون آمده اند، اما شما با این سربلندان وطن چه کرده اید و چه می کنید؟ و چقدر پیگیر مجازات عاملان خاکستر نشینی آن ها خواهید بود؟